Orta Asya’nın en uzun süreli iktidarlarından birine ev sahipliği yapan Tacikistan’da, 73 yaşındaki Cumhurbaşkanı Emomali Rahmon’un yaklaşık iki haftadır kamuoyu önüne çıkmaması “halefiyet” tartışmalarını alevlendirdi. Devlet televizyonundaki olağandışı yayınlar ve hüzünlü melodiler, ülkede bir devrin kapanmak üzere olduğu iddialarını güçlendiriyor.
Başkent Duşanbe’de Sessiz Bekleyiş
Normal şartlarda faaliyetleri devlet medyası tarafından dakika dakika takip edilen Rahmon, en son 28 Ocak tarihinde güvenlik birimleriyle yaptığı toplantıda görüntülendi. O tarihten bu yana haber alınamayan lider için yetkililer, “Önümüzdeki günlerde faaliyetlerine devam edecek” açıklamasını yapsa da, programın detaylarına dair bilgi verilmemesi şüpheleri artırdı.
Devlet Televizyonunda “Siyah Fon” ve Hüzünlü Şarkılar
Pazartesi günü resmi hesaplardan paylaşılan ve “babaların hatırasını yaşatmak” üzerine kurgulanan manidar video, krizin ilk sinyali olarak yorumlandı. Salı gününden itibaren ise devletin ana kanalında yayın akışı tamamen değişti. Siyah fon üzerine Rahmon’un fotoğrafının yer aldığı görseller ve “Güneş Hanedanının Adamı” vurgulu ağıt benzeri şarkılar, Tacik halkı arasında “resmi açıklama kapıda mı?” sorusuna neden oldu.
Bir Devrin Portresi: 33 Yıllık İktidar
1992 yılından bu yana koltukta oturan Emomali Rahmon, 1992-1997 iç savaşının ardından ülkeyi birleştiren isim olarak “Ulusun Lideri” unvanını taşıyor. Ancak insan hakları örgütleri, Rahmon dönemini ağır sansür ve muhalefetin tasfiyesiyle eleştiriyor.
Koltuk İçin “Oğul” Formülü Masada
Tacikistan Anayasası’na göre, Rahmon’un görevini sürdürememesi durumunda yetkiler geçici olarak Ulusal Meclis Başkanı’na devrediliyor. Bu koltukta ise Rahmon’un oğlu Rüstem Emomali oturuyor.
Uzmanlar, ülkede olası bir geçiş sürecinin “hanedan” usulüyle gerçekleşebileceğine dikkat çekiyor. Senaryoya göre Rüstem Emomali’nin geçici başkanlığının ardından, üç ay içinde yapılacak seçimlerle iktidarın resmen el değiştirmesi bekleniyor.
Çin ve Afganistan ile komşu olan Tacikistan’daki otorite boşluğu, sadece ülke içini değil, bölgesel güvenliği de yakından ilgilendiriyor. Radikal grupların sızma girişimi ve uyuşturucu rotası üzerindeki kritik konumu nedeniyle Rusya ve Çin’in de Duşanbe’deki gelişmeleri yakından takip ettiği belirtiliyor.
